وبلاگ سایت حاجت

السلام ای دلبر صحرا نشین

وبلاگ سایت حاجت

السلام ای دلبر صحرا نشین

فرا رسيدن ايام عزاداري سيد الشهدا بر شما و تمام شيعيان و دلسوختگان و عاشقان “امام حســـين عليه السلام” تسليت باد

درس آخر

{pdf مطلب برای دانلود قرار داده شده است}

+ الحمدلله درس آخر هم آماده شد و این دوره به پایان رسید.
+ ان شاء الله بعد از بررسی و کمی ویرایش و صفحه آرایی جزوه، کل جزوه رو تو یه پست دیگه براتون قرار میدم.

درس دهم: وقف

سوالات ابتدایی درس:

  1. نحوه های وقف بر آخر کلمات را نام ببرید؟
  2. وقف به حرکت و وصل به سکون یعنی چه؟

شروع درس

هر انسانی هنگام خواندن و یا صحبت کردن، ناچار است برای تازه کردن نفس، کلام خود را قطع و سپس به صحبت یا خواندن خود ادامه دهد.

این «قطع صدا که برای تازه نمودن نَفَس به قصد ادامۀ قرائت صورت می گیرد» را «وقف» می گویند.

در رابطه با وقف دو مسأله مطرح است، یکی «انتخاب محلّ مناسب برای وقف نمودن» که در مباحث تجویدی مورد بررسی قرار می گیرد و دیگری «نحوه وقف نمودن بر آخر کلمات» که در این درس با آن آشنا می شویم.

نحوه وقف نمودن بر آخر کلمات

  1. وقف بدون تغییر

در صورتی که حرف آخر کلمه ای که می خواهیم بر آن وقف کنیم حرف ساکن (ـْ) و یا یکی از حروف مدّی (ـَ ا، ـِ ی، ـُ و) باشد، در هنگام وقف هیچ تغییری در آن داده نمی شود و به همان صورت خوانده می شود؛ مثل قُمْ فَاَنْذِرْ وَ لَاتُسْرِفُوا.

  1. وقف اِسکان

اسکان یعنی «ساکن کردن»؛ اگر حرف آخر کلمه ای که می خواهیم بر آن وقف کنیم متحرّک (ـُـِـَ) و یا دارای تنوین کسره یا ضمّه (ـٍـٌ) باشد، در هنگام وقف ساکن می گردد؛ مثلاً:

هُدًی لِلْمُتَّقِینَ    که در هنگام وقف خوانده می شود    هُدًی للْمُتَّقِینْ

اِیَّاکَ نَسْتَعِینُ    که در هنگام وقف خوانده می شود     اِیَّاکَ نَسْتَعِینْ

چند نکته:

  1. اگر حرف آخر کلمه مشدّد باشد، در هنگام وقف، حرف آخر ساکن می شود ولی تشدید آن باقی می ماند و باید با شدّت تلفّظ شود؛ مثلاً «حَمْلَهُنَّ که در هنگام وقف خوانده می شود حَمْلَهُنّْ».
  2. اگر حرف آخر کلمه واو مفتوح ما قبل مضموم (ـُ وَ) باشد، در هنگام وقف ساکن می شود و در نتیجه به صورت واو مدّی (واو ساکن ماقبل مضموم) خوانده می شود، مثلاً «هُوَ که در هنگام وقف خوانده می شود  هُو».
  3. اگر حرف آخر کلمه یاء مفتوح ماقبل مکسور باشد، در هنگام وقف ساکن می شود و در نتیجه به صورت یاء مدّی (یاء ساکن ماقبل مکسور) خوانده می شود، مثلاً «هِیَ که در هنگام وقف خوانده می شود  هِی».
  4. در هنگام وقف بر کلماتی که حرف آخر آنها واو مشدّد ماقبل مضموم {مثل عَدُوٍّ} یا یاء مشدّد ماقبل مکسور {مثل نَبِیٍّ} می باشد، دقت کنید که تشدید حرف آخر حتماً آورده شود و به صورت واو و یاء ساکن خوانده نشود.
  1. وقف ابدال

ابدال یعنی «تبدیل کردن»؛

  • اگر حرف آخر کلمه ای که می خواهیم بر آن وقف کنیم تاء گرد (ـة،ة) باشد، در هنگام وقف تبدیل به هاء ساکن (ـهْ،هْ) می شود؛ مثلاً «فِی الْحَافِرَةِ که در هنگام وقف خوانده می شود  فِی الْحَافِرَهْ».
  • همچنین اگر حرف آخر کلمه ای که می خواهیم بر آن وقف کنیم دارای تنوین فتحه (ـً) باشد، در هنگام وقف تنوین حذف شده و تبدیل به الف مدّی می گردد؛ مثلاً «اَعْنَابًا، عِشَاءً که در هنگام وقف خوانده می شوند اَعْنَابَا، عِشَاءَا».

4. وقف اِلحاق

الحاق یعنی «اضافه کردن حرفی در آخر کلمه برای حفظ حرکتِ حرفِ آخرِ کلمه و یا حفظ توازن در آخر آیات».

وقف اِلحاق در کتابت قرآن رعایت شده و شامل موارد زیر است:

الف)  اِلحاق «هاء سکت» در هفت کلمه زیر:

اِقْتَدِهْ لَمْ یَتَسَنَّهْ کِتَابِیَهْ حِسَابِیَهْ مَالِیَهْ سُلْطَانِیَهْ مَاهِیَهْ

نکته: هاء سکت هم در حالت وقف و هم در حالت وصل خوانده می شود.

ب)    اِلحاق «الف» در کلمات زیر:

اَنَا لٰکِنَّا اَلظُّنُونَا اَلرَّسُولَا اَلسَّبِیلَا سَلَاسِلَا قَوَارِیرَا

نکته: الف کلمات بالا تنها در هنگام وقف خوانده می شود و در حالت وصل خوانده نمی شوند.

نکته (2): «قواریرا» هم در آخر آیه 15 سوره انسان آمده و هم در اول آیه 16 همین سوره. مراد از «قواریرا» ای که بیان کردیم، «قواریرا» اوّل (آخر آیه 15) می باشد و الف «قواریرا» دوّم (اوّل آیه 16) اضافه بوده و همیشه ناخوانا می باشد.

نکته (3): در قرآن های با رسم الخط عثمان طه برای تشخیص این الف های الحاق شده – که در هنگام وصل خوانده نمی شوند – یک دایره تو خالی بالای آن قرار داده است که همانطور که در عکس بالا مشاهده می کنید متفاوت با علامت سکون یا حروف ناخوانا می باشد.

  • وقف به حرکت، وصل به سکون

وقف صحیح دو رکن دارد:

  1. قطع صدا که برای تازه نمودن نَفَس و ادامه قرائت صورت می گیرد.
  2. ساکن کردن یا ...(2) حرف آخر کلمه ای که بر آن وقف صورت می گیرد.
  • بنابراین اگر صوت برای تازه نمودن نفس قطع شود ولی حرف آخر کلمه ساکن یا ... نشود، «وقف به حرکت» خواهد بود که صحیح نمی باشد.
  • همچنین اگر حرف آخر کلمه ساکن شود یا ... ولی قطع صوتی صورت نگیرد، «وصل به سکون» خواهد بود که این نیز صحیح نمی باشد.

رعایت این دو نکته در هنگام قرائت نماز دارای اهمیّت می باشد و مراجع تقلید در رساله هایشان به آن اشاره کرده اند(3).

والحمد لله رب العالمین


[2] «یا ...» یعنی نحوه های دیگر وقف که «بدون تغییر» و «ابدال» و «الحاق» بود.

[3] مثلاً امام خمینی (ره) در رساله علمیه خود (مسأله 1004) می فرمایند «احتیاط مستحب آن است که در نماز وقف به حرکت و وصل به سکون ننماید ...»


نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
وبلاگ سایت حاجت

وقتی امام عاشقان غائب است
اطاعت از خامنه ای واجب است

موضوع پیشنهادی ما «درد دل» است